1. Η καταγωγή σκύλου-κύνα

2. Η Εξέλιξη του σκύλου-κύνα

3. Επανεξέταση της Καταγωγής του σκύλου

4. Βίοι Παράλληλοι

1. Οι περιπέτειες της λέξης Μολοσσός

2. Η εξέλιξη των Βραχυκεφάλων

1. Σχέση ανθρώπου-ζώων

2. Σκύλος-κύνας και ανθρώπινη κοινωνία

3. Η κυνοφιλία στην Ευρώπη

1. Η όραση του σκύλου

2. Η Ακοή του σκύλου

3. Η Οσμή του σκύλου

4. Ρύγχος - εγκέφαλος - Θερμορύθμιση

5. Παλαιονευρολογικη μελέτη του εγκεφάλου των Canidae

 

Λογότυποσ κυνοπαιδεία
English
Αρχική σελίδα
Επιστροφή στα άρθρα
Έρευνα μελέτες
copyright 2006-Cynopedia.com
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Dr. Pashaud

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΞΗΜΕΡΩΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΗΝ ΚΥΝΟΛΟΓΙΑ

ΤΟ ΛΕΥΚΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΑ ΖΩΑ

ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΠΟΥΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ "ΚΑΘΑΡΟΑΙΜΙΑ"

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Η εξέλιξη των βραχυκέφαλων σκύλων
Οι παρατηρήσεις ότι μεταξύ των ειδών του σκύλου υπάρχουν διαφορές, πολλές φορές σημαντικές, πρέπει να έγιναν από την αρχή της κοινής συμβίωσης ανθρώπου-σκύλου και άρχισαν να καταγράφονται από τον άνθρωπο, ακόμη και στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της γραφής και απεικόνισης.
Η πρώτη καταγραφή των διαφόρων ειδών σκύλου γίνεται από τον Ξενοφώντα, αλλά η πρώτη περιγραφή των ικανοτήτων και μορφολογικών στοιχείων του κάθε είδους γίνεται από τον Αριστοτέλη, που τα κατατάσσει σε διάφορες ομάδες. Μία από αυτές, οι ΒΡΑΧΥΚΕΦΑΛΟΙ ΚΥΝΕΣ (περιπέτειες της λέξης Μολοσσός).
Αυτά τα ζώα εμείς σήμερα τα γνωρίζουμε με τους προσδιορισμούς Μολοσσοειδή, Μαστιφοειδή ή Ντόγκε και νομίζω ότι είναι αντιληπτό από οποιονδήποτε ιδιοκτήτη ενός τέτοιου ζώου, η τελείως διαφορετική συμπεριφορά και χαρακτήρας. Η διαφορετικότητα επικεντρώνεται κυρίως, στην μη ΑΓΕΛΑΙΕΑ συμπεριφορά δηλαδή, στην προβληματική συνύπαρξή τους με άλλα σκυλιά, με το είδος τους, αλλά και ανθρώπους. Με άλλα λόγια είναι ΜΟΝΑΧΙΚΑ ζώα, όπως και ο συγγενής τους η ΑΡΚΟΥΔΑ. Η εξήγηση του γεγονότος αυτού βρίσκεται σε μορφολογικά στοιχεία που παραπέμπουν στην καταγωγή και εξέλιξή τους.
Για να γίνει όμως αυτό κατανοητό πρέπει να γνωρίζουμε μερικές αρχές της εξέλιξης που είναι:
1) Τρείς κανόνες (αξιώματα)
Αποκλίνουσα Εξέλιξη
Όταν έχουμε δύο η περισσότερες
ομάδες από το ίδιο γενετικά είδος
που αναπτύσσονται διαφορετικά
επειδή έχουν απομονωθεί γεωργαφικά
το ένα από το άλλο-άλλα.
Παράλληλη Εξέλιξη
Όταν έχουμε δύο η περισσότερες
ομάδες από το ίδιο γενετικά είδος
που ενώ είναι σε γεωγραφική απομόνωση
το ένα από το άλλο αναπτύσσονται
κατά τον ίδιο τρόπο, γιατί τα περιβάλλοντα
στά οποία βρίσκονται είναι περίπου τα ίδια.
Συγκλίνουσα Εξέλιξη
Όταν έχουμε δύο διαφορετικά γενετικά
είδη που αναπτύσσουν περίπου την ίδια
μορφολογία σώματος επειδή βρίσκονται
στο ίδιο περιβάλλον.
Α) Η κεφαλή με το σχετικά πλατύ κρανίο, το βραχύ πρόσωπο σε σχέση με την εγκεφαλική κοιλότητα του κρανίου, που σε κάποιες φυλές (π.χ. Bulldog) παίρνει ακραίες διαστάσεις και δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ανεπτυγμένο stop. Αυτό έχει σαν συνέπεια τον προγναθισμό της κάτω σιαγώνας, ενώ οι γομφίοι και οι προγόμφιοι της άνω σιαγώνας έχουν κυρτωμένη διάταξη. Όπως αποδείχτηκε από Huber και Lueps το βραχύ κρανίο στο τμήμα του προσώπου, επηρεάζει το πλάτος του κεφαλιού, το πλάτος του ρύγχους, και την απόσταση μεταξύ των ματιών
Β) Οι σιαγώνες και τα δόντια.
Από την αρχή της εξέλιξης τους, τα σαρκοφάγα ανέπτυξαν ειδικά δόντια που ονομάζονται carnassials. Ο τελευταίος προγόμφιος στην επάνω σιαγώνα και ο 1ος γομφίος στην κάτω σιαγώνα λειτουργούν σαν ψαλίδι, κόβοντας το κρέας σε μικρά κομμάτια
Γ) Πέλματα.
Έχουμε λοιπόν ένα ζώο με βιολογικά στοιχεία από αρκούδα και λύκο. Για να καταλάβουμε πως χρησιμοποιούνται αυτά τα στοιχεία πρέπει να μελετήσουμε τις διαφορετικές κυνηγετικές τεχνικές του λύκου ή του αγριόσκυλου της Αφρικής (Lycaon Pictus) και της αρκούδας, από απεικονίσεις ή ντοκιμαντέρ, που έχουμε δει στην ΤV.
Ο λύκος συνήθως κυνηγά μεγαλύτερα σε βάρος και μέγεθος, από αυτόν, φυτοφάγα ζώα και για μεγάλες αποστάσεις τρέχοντας με τα δάχτυλα (δακτυλοβάμων) μαζί με άλλα άτομα του είδους του δηλαδή, σαν αγέλη. Κατά την διάρκεια του κυνηγιού, που εξελίσσεται εν κινήσει, προκαλούν στο θύμα τραύματα με τους κυνόδοντες, ιδιαίτερα στον μηρό ή την μασχάλη, από όπου διέρχονται αρτηρίες που διακινούν αντίστοιχα το 70% και 30% του αίματος των θηλαστικών. Συνεπώς ένας κοντός και κυρτός κυνόδοντας δεν μπορεί να προκαλέσει βαθύ τραύμα και υπάρχει πιθανότητα να εμπλακεί στο τραύμα, με κίνδυνο να ξεριζωθεί το δόντι, αφού η όλη διαδικασία γίνεται εν κινήσει. Άρα οι κυνόδοντές τους είναι αιχμηροί, μακρείς και σχετικά ευθείς για να απεμπλέκονται εύκολα. Επίσης έχουν ψαλιδωτά δόντια για να κόβουν γρήγορα και επαναλαμβανόμενα, το κρέας του θύματος, αφού υπάρχουν πολλοί ανταγωνιστές, το οποίον κρέας καταπίνουν σχεδόν αμάσητο, χωρίς να το αλέσουν. 
Αντίθετα η αρκούδα κυνηγά μόνη της, ζώα μικρότερα σε βάρος και μέγεθος από αυτήν, για πολύ μικρές αποστάσεις, αλλά με εκρηκτικές ταχύτητες και γι’ αυτό τα πέλματά της έχουν ανάλογη κατασκευή (ημιπελματοβάμων-πελματοβάμων). Όταν πιάσει το θύμα το ακινητοποιεί ξαπλώνοντας επάνω του και κλείνει τις αναπνευστικές οδούς με τους σαν τανάλιακοπτήρες της. Όταν το θύμα πεθάνει, τρώει σχετικά αργά, αφού δεν μοιράζεται με άλλους ανταγωνιστές και μπορεί να αποσπά μεγάλα κομάτια κρέατος με κόκαλα, γι’ αυτό και έχει κοντούς, πλατείς και κυρτούς κυνόδοντες και κάτω γνάθο που μοιάζει με κουτάλι. Το όλο σύστημα δημιουργεί τεράστια ροπή, που θα αλέσει (γομφίοι) την τροφή. Μια ιδιότητα, ιδιαίτερα χρήσιμη αφού είναι παμφάγο ζώο. Αυτά λοιπόν τα στοιχεία της αρκούδας βρίσκονται και στους βραχυκέφαλους σκύλους, οι οποίοι έχουν και ανάλογη συμπεριφορά.
Ο σκύλος του Αγίου Βερνάνδου για παράδειγμα, δεν ξαπλώνει επάνω στον παγωμένο ταξιδιώτη για να τον ζεστάνει, επειδή εμείς πιστεύουμε ότι γεννήθηκε για αυτήν την εργασία, αλλά επειδή επαναλαμβάνει ενστικτωδώς μία λανθάνουσα γεννετική προδιάθεση λόγω της καταγωγής του από το αρκουδόσκυλο. Ο English Mastiff δεν διαπρέπει σαν ποιμενικός σκύλος γιατί από την φύση του είναι μοναχικό ζώο. Επίσης, η υπερέκταση του καρπού ή του ταρσού, που συμβαίνει κατά κανόνα στις γιγάντιες βραχυκέφαλες φυλές, δεν οφείλεται στην ταχεία ανάπτυξη αλλά στην κληρονομική προδιάθεση που έχουν από τον πελματοβάμονα πρόγονό τους.
Δηλαδή, κάτι ανάλογο με τον κυνηγετικό σκύλο που δίνει το θήραμα στον άνθρωπο, αντί να το καταναλώσει ό ίδιος. Τέλος, η αναφορές που υπάρχουν στα στάνταρ των φυλών αυτών περί πιθανής ελλείψεως του 1ου προγομφίου και του προγναθισμού δεν είναι τυχαίες, αλλά αποτέλεσμα παρατήρησης. 
Προσωπικά λοιπόν πιστεύω ότι ο βραχυκέφαλος κύνας είναι ο ΕΝΑΣ κλάδος της αποκλίνουσας εξέλιξης του αρκουδόσκυλου (ο ΑΛΛΟΣ κλάδος είναι ο πρόγονος της σημερινής αρκούδας).
Ένα ζώο που υπάρχει σε διάφορα μεγέθη (St. Bernard, Bulldog, Boxer), όπως και η αρκούδα που έχει διάφορα μεγέθη π.χ. την Sun bear και την Spectacled bear, ζώα σε μέγεθος και δόντια σκύλου. Ένα ζώο που είναι αυτόχθονο στην Ευρώπη αλλά και στην Ασία και η διαφορά στο μέγεθός τους εξηγείται από τον χάρτη κατανομής της καφέ αρκούδας.
Όπως βλέπουμε λοιπόν στον χάρτη στην περιοχή της Μεσοποταμίας (Ιράκ-Περσία) δεν υπάρχει γιγάντιο είδος αρκούδας και μάλιστα θα έλεγα ότι σε ολόκληρη την ΝΑ Ασία υπάρχουν μόνο μικρόσωμες αρκούδες και η φυτοφάγος Panda. Έτσι λοιπόν ο ρόλος του υπερκυνηγού βρίσκεται στον άλλο κλάδο δηλαδή, τον πρόγονο του βραχυκεφάλουσκύλου ενώ το αντίθετο συμβαίνει στην Ευρώπη, όπου κυριαρχεί η αρκούδα με αποτέλεσμα ο βραχυκέφαλος κύνας να περιορίζεται σε διαφορετικό ρόλο, με συνέπεια το μικρότερο μέγεθος δηλαδή, παράλληλη εξέλιξη.
Στην εποχή μας, ο βραχυκέφαλος κύων έφτασε κυρίως μέσα από την μορφή του ποιμενικού σκύλου, για λόγους που εξηγούνται στα άρθρα «Οι περιπέτειες της λέξης Μολοσσός» και «Σχέση ανθρώπου-ζώου».
Η αιτία αυτής της εξέλιξης, που άρχισε περίπου πριν από 3.000 χρόνια, ήταν η προσπάθεια του ανθρώπου να δημιουργήσει έναν τύπο σκύλου που να έχει τόσο την σωματική δύναμη του βραχυκεφάλου κύνα, όσο και την δυνατότητα συνεργασίας (που λείπει από αυτόν) με τα άλλα μέλη της ομάδας φύλαξης των κοπαδιών, που θα έπρεπε να αντιμετωπίζουν μεγάλες αγέλες λύκων.
Φυσικά κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι εδώ έχουμε μια κλασική περίπτωση συγκλίνουσας εξέλιξης όπου ζώα, επειδή μοιράζονται το ίδιο περιβάλλον, ανέπτυξαν παρόμοια μορφολογία π.χ. δελφίνι-καρχαρίας. Ο αντίλογος σε μία τέτοια άποψη είναι:
α) Το δελφίνι (θηλαστικό), παρότι ζει στην θάλασσα, αναπνέει με πνεύμονες.
β) Το κρανίο, οι γνάθοι και τα μπροστινά πτερύγια του δελφινιού είναι τελείως διαφορετικά από του καρχαρία (ιχθύς), αφού αυτά τα στοιχεία, στην διαδικασία της εξέλιξης, διαφοροποιούνται ελάχιστα. Άλλωστε και στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους αξιολογούμε κυρίως κρανία, δόντια και πέλματα (π.χ. Lusie).
Επίσης κάποιος άλλος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι όλοι οι σκύλοι κατάγονται μόνον από τον λύκο, μια και έχουμε τέτοιες εξετάσεις DΝΑ. Σ’ αυτή την άποψη η απάντησή μου είναι ότι οι εξετάσεις που έχουμε είναι αποσπασματικές και πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, αφού τα προς διερεύνηση δεδομένα προέρχονται από διοικητική και όχι βιολογική διαχείριση και από ανθρώπους που προσδιορίζουν τα English Mastiff, Mastino Napolitano, Boxer, Bulldog κτλ μόνο μέσα από φράσεις όπως «ωραία χρώματα» ή «μεγαλοπρέπεια κίνησης» ή «ο τύπος του σκύλου που μου αρέσει». 
Τέλος, επειδή την καταγωγή των βραχυκεφάλων σκύλων κυρίως την ερμηνεύουμε μέσα από ιστορικά στοιχεία που πολλές φορές βασίζονται σε μύθους και φαντασιώσεις και όχι σε πραγματικά γεγονότα, θα πρέπει να παίρνουμε σοβαρά υπόψη μας μόνο εκείνα τα στοιχεία που επιβεβαιώνονται και από την ιστορία και από την βιολογία.
Ελπίζω αυτή η μελέτη να συμβάλλει στην κατανόηση ενός ζώου που προϋπάρχει του ανθρώπου για εκατομύρια χρόνια και που η μοναδικότητά του είναι όχι ότι ήταν ο σκύλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου ή του Βίσμαρκ ή του Τσάρου Αλεξάνδρου, αλλά στο ότι είναι μια άλλη ύπαρξη σ’ αυτόν τον πλανήτη, όπως και ο άνθρωπος.
LINKS: 
Ξενοφώντα -- Αριστοτέλη --  κρανίο -- σιαγώνα αρκουδόσκυλου
Κάτω όψη, πλαγία κάτω όψη πέλματος -- αγριόσκυλου της Αφρικής -- λύκος -- η αρκούδα
η υπερέκταση του καρπού ή του ταρσού -- πελματοβάμονα πρόγονό -- πρόγονος της σημερινής αρκούδας -- sun bear -- spectacled bear --πρόγονο του βραχυκεφάλου -- εξετάσεις DΝΑ

Bibliography
1. BEARS MAJESTIC CREATURES OF THE WILD
CONSULTING EDITOR Ian Stirling, Ph.D.
2. KYNOLOGIE VON 1863 
BIS ZUR GEGENWART
3. NATURHISTORISCHES MUSEUM
DER BURGERGEMEINDE BERN