1. Η καταγωγή σκύλου-κύνα

2. Η Εξέλιξη του σκύλου-κύνα

3. Επανεξέταση της Καταγωγής του σκύλου

4. Βίοι Παράλληλοι

1. Οι περιπέτειες της λέξης Μολοσσός

2. Η εξέλιξη των Βραχυκεφάλων

1. Σχέση ανθρώπου-ζώων

2. Σκύλος-κύνας και ανθρώπινη κοινωνία

3. Η κυνοφιλία στην Ευρώπη

1. Η όραση του σκύλου

2. Η Ακοή του σκύλου

3. Η Οσμή του σκύλου

4. Ρύγχος - εγκέφαλος - Θερμορύθμιση

5. Παλαιονευρολογικη μελέτη του εγκεφάλου των Canidae

 

Λογότυποσ κυνοπαιδεία
English
Αρχική σελίδα
Επιστροφή στα άρθρα
Έρευνα μελέτες
copyright 2006-Cynopedia.com
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Dr. Pashaud

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΞΗΜΕΡΩΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΗΝ ΚΥΝΟΛΟΓΙΑ

ΤΟ ΛΕΥΚΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΑ ΖΩΑ

ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΠΟΥΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ "ΚΑΘΑΡΟΑΙΜΙΑ"

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Η σκηνή είναι εκπληκτική. Ο ένας από τους δύο λύκους έχει παγιδευτεί σε σχοινένια θηλιά. Ο άλλος δείχνει τα δόντια του και ο άνθρωπος που πλησιάζει πυροβολεί και κόβει το σχοινί. Ο λύκος απελευθερώνεται και απομακρύνεται μαζί με το ταίρι του. Τέλος καλό και να το λογότυπο γνωστού σκωτσέζικου ποτού. Η διαφήμιση περνάει το μήνυμα. Οι λύκοι, το χιονισμένο τοπίο, η επαφή με τη φύση. Ολοκληρωμένο συναίσθημα. Όλα καλά εκτός από μια μικρή λεπτομέρεια.

Τα ζώα του διαφημιστικού σποτ δεν είναι λύκοι, είναι σκύλοι! Ναι, το κατοικίδιο ζώο, ο σκύλος. Θα μπορούσε να πει κάποιος «καλά βρε άνθρωπε, ο λύκος δεν είναι το ίδιο πράγμα με το σκύλο; Ο σκύλος άλλωστε κατάγεται από το λύκο, χώρια που υπάρχουν και τα λυκόσκυλα. Και τέλος πάντων εμένα κάποιος ειδικός μου είπε ότι σίγουρα έχουμε σήμερα σκυλιά από διασταύρωση λύκου με σκύλο, καθώς και σκύλου με τσακάλι».
Αλήθεια, πόσα εκατομμύρια άνθρωποι δεν πιστεύουν αυτή την άποψη; Είναι όμως έτσι τα πράγματα;
Ας κάνουμε λοιπόν ένα ταξίδι στο παρελθόν, μέσα από τις μελέτες επιστημόνων που βασίζονται σε παλαιοντολογικά, ζωολογικά και κυνολογικά ευρήματα και που είναι καταχωρημένα στο Albert Heim Foundation.
Όλα άρχισαν πριν από 38 εκατομμύρια χρόνια, σε μια εποχή που οι επιστήμονες ονομάζουν Ηώκαινη εποχή. Τότε για πρώτη φορά έχουμε την εμφάνιση 50 περίπου ζώων που έμοιαζαν με σκύλους. Αν και ποίκιλαν σε μέγεθος, η κοινή τους εμφάνιση χαρακτηριζόταν από κυνοειδή χαρακτηριστικά, δυνατά πόδια για τρέξιμο, που κατέληγαν σε δάχτυλα εξοπλισμένα με γαμψά δυνατά νύχια. Οι μυακίδες. Ζώα σαρκοφάγα που κυριαρχούν στο ρόλο του κυνηγού στα δένδρα, κάτω από το έδαφος αλλά κυρίως πάνω σ’ αυτό. Και παρά την ύπαρξη ενός κοινού ανταγωνιστή, του Κρεόδοντα, επικρατούν. Επικρατούν και εξελίσσονται δε 4236 είδη που υπάρχουν σήμερα και τα διακρίνουμε σε 8 ομάδες, Κάστορες, Ερπιστές, Νυφίτσες, Ρακούν, Αρκούδες, Ύαινες, Σκύλους και Γάτες (αιλουροειδή).
Αλλά γιατί οι μυακίδες επικράτησαν των κρεόδοντων;
Η απάντηση δινεται από τα ευρήματα των γνάθων των δύο ειδών που έχουμε στα χέρια μας. Εύκολα παρατηρεί κανείς ότι σε αντίθεση με τους γομφίους των κρεόδοντων που είναι τέλειοι για το κόψιμο της σάρκας, δηλαδή μόνον σαρκοφάγα , οι γομφίοι των μυακίδων είναι δόντια για να αλέθουν σπόρους, χόρτα, κόκαλα ενώ ταυτόχρονα διατηρούν στην μέση της σιαγόνας τα ίδια κοφτερά τμήματα (σαρκόδοντα-γομφίοι) για κρέας, δηλαδή Παμφάγα. Το γεγονός αυτό τους έδωσε την δυνατότητα να επιβιώνουν, εξελισσόμενα φυσικά, σε εποχές που οι κλιματολογικές διαφοροποιήσεις άλλαξαν στην κυριολεξία τον πλανήτη, δηλαδή πριν 20 εκατομμύρια χρόνια (Ολιγόκαινος εποχή) και πριν 8 εκατομμύρια χρόνια (Πλειόκαινος εποχή).
Το Παχυκροτούτα, σκουπιδιάρης των 200 κιλών εξελίσσεται στον πρόγονο της σημερινής ραβδωτής ύαινας που τρέφεται με τερμίτες, αλλά και της στικτής ύαινας που, ενώ τρέφεται με πτώματα και σπάζει κόκαλα, χρησιμοποιεί και κυνοειδή τεχνική στο κυνήγι. Στοιχεία όμως της ίδιας κατασκευής δοντιών (γομφίοι) αλλά και συμπεριφοράς, όπως η σύσταση αγέλης και η τροφή πτωμάτων, έχει το κογιότ της Αμερικής και το τσακάλι της Αφρικής και Ευρασίας, καθώς και το αγριόσκυλο της Αφρικής, που οι επιστήμονες ονόμασαν Κυνύαινα.
Η Ραβδωτή ύαινα διατηρεί τους κυνόδοντες που υποδηλώνουν την κυνοειδή της προέλευση, αλλά όλα τα υπόλοιπα δόντια της είναι υποβαθμισμένα εφόσον αυτή τρέφεται με τερμίτες Τα δόντια της στικτής ύαινας είναι τέλεια προσαρμοσμένα στο να τρέφεται με πτώματα και να σπάζει κόκκαλα, διατηρεί ωστόσο τους κυνόδοντες, χαρακτηριστικό της κυνοειδούς καταγωγής της.
Ο σκύλος είναι ένα θηλαστικό που έχει πίσω του τουλάχιστον 38 εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης. Πολύ περισσότερα της εξέλιξης του ανθρώπου. Τα τελευταία 200 χρόνια που μελετούμε τον σκύλο είναι πολύ λίγα για να καταλάβουμε τι αντιπροσωπεύει το υπέροχο αυτό ζώο.
Ένας κυνοειδής θηρευτής που ζει στα δάση της ημιτροπικής Ευρασίας, ο Κυνοδείκτης, εξελίσσεται πριν εκατομμύρια χρόνια, μεταξύ άλλων, στους αμφιοκυνίδες,προγόνους του αρκουδόσκυλου,του κυρίαρχο κυνοειδή κυνηγού της περιοχής για 10 εκατομμύρια χρόνια που εξελίσσεται στον πρόγονο της αρκούδας (ένα ζώο παμφάγο αλλά με κυνοειδή συμπεριφορά, ιδιαίτερα στο κυνήγι των ελαφιών) και στους βραχυκέφαλους κύνες.Τα αρκουδόσκυλα είχαν πολλά κοινά με αρκούδες και σκύλους. Σαν τις αρκούδες μεγάλα στο μέγεθος, πιο σβέλτα από αυτές όπως οι σκύλοι. Είναι τα πρώτα κυνοειδή που ζούνε σε πολυάριθμα κοινόβια, δηλαδή αγέλες. Ευρήματα, δόντια και σιαγόνες αυτού του ζώου έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τα αντίστοιχα του μολοσσοειδούς ή dogen type σκύλου.
Άλλοι κυνοειδείς κυνηγοί εκείνης της περιόδου προσαρμόζονται στο κυνήγι των ζώων που ζουν κάτω από τη γη ή κρύβονται στους θάμνους. Στοιχεία της κατασκευής εκείνων των ζώων ταιριάζουν με τα σημερινά ρακούν, ασβούς αλλά και με μικρόσωμες φυλές σκύλων, ιδιαίτερα Ασιατικής προέλευσης. Τέλος, ο πιο πολυάριθμος και μεσαίου μεγέθους, ο Τομάρκτους, από τους κυνοειδείς κυνηγούς της εποχής εκείνης, εξελίσσεται στον κυνίδη (canis). Το ζώο αυτό χαρακτηρίζεται κυρίως από τη συμμετοχή όλων των μελών (αγελαίο) στο κυνήγι, καθώς επίσης από μεγάλη αντοχή και είναι παμφάγο.
Σε ένα στρώμα ηλικίας 2 εκατομμυρίων χρόνων υπάρχουν απολιθώματα κάποιου πλάσματος που κατέληξε αργότερα να γίνει ο άνθρωπος. Το πλάσμα  αυτό και ο σημερινός άνθρωπος έχουν τεράστιες διαφορές π.χ. στο κρανίο. Σε αντίθεση οι κυνίδες αποτελούν μια έκπληξη, έχουν αλλάξει ελάχιστα από τότε.
Ο canis (ας μην τον συγχέουμε με την φυλή των σκύλων "canis"), πριν από 8 εκατομμύρια χρόνια εξελίσσεται στον canis familiaris intermedious που θεωρείται ο πρόγονος των σημερινών λυκόμορφων σκύλων και στον canis lupus που θεωρείται ο πρόγονος του σημερινού λύκου.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 εμφανίστηκαν επιστημονικές απόψεις που συνέδεαν την εξέλιξη του σκύλου με την εξέλιξη των αιλουροειδών (γάτες). Η αντίληψη αυτή οφείλεται κυρίως στην γνώση που προήλθε από την εξημέρωση του γατόπαρδου ή τσίτα ή Κυναίλουρου και στην παρατήρηση ότι κάποιες φυλές σκύλων, κυρίως μολοσσοειδή, έχουν την ικανότητα να αποκαλύπτουν τα νύχια τους, καθώς και στην μελέτη των δοντιών τους που μοιάζουν αρκετά με αυτά της γάτας. Ο ίδιος ο κυναίλουρος, σίγουρα αιλουροειδές, παρουσιάζει παθολογία ανάλογη του σκύλου και τα νύχια του είναι ημιανασταλτά, όπως του βραχυκέφαλου σκύλου.
Το λάθος που γίνεται στην περίπτωση αυτή είναι η γενίκευση των πράγματι σωστών παρατηρήσεων και συμπερασμάτων σε όλες τις φυλές των σκύλων. Είναι επανάληψη της ίδιας μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε το 1850 όταν ανακαλύφθηκαν τα πρώτα ευρήματα του αρκουδόσκυλου. Στην πραγματικότητα ο κυναίλουρος είναι ο συνδετικός κρίκος με το παρελθόν, μια και είναι η εξέλιξη της πρωτόγονης κυνοειδούς γάτας, αφού τα αιλουροειδή ανήκουν στην μεγάλη οικογένεια των κυνοειδών. Άλλωστε σήμερα με την βοήθεια της μοριακής βιολογίας ο αριθμός και το είδος των αμινοξέων με αρκετή αξιοπιστία προσδιορίζουν τον βαθμό συγγένειας των ειδών (DNA).
Η λαϊκή λοιπόν δοξασία ότι ο σκύλος κατάγεται από τον λύκο ή ότι έχουμε έναν εξημερωμένο λύκο δεν είναι σωστή. Και όμως αυτή η υπεραπλουστευμένη δοξασία απετέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλούς μύθους αλλά ακόμη και για την λογοτεχνία, αν θυμηθούμε το βιβλίο Call of the wild. Ίσως όλα να ξεκίνησαν γύρω στον 19 αιώνα, όταν απλουστεύοντας κάποιοι την θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου πίστεψαν ότι ο άνθρωπος κατάγεται από τον πίθηκο, ενώ το σωστό  είναι ότι ο άνθρωπος, ο χιμπατζής, ο γορίλλας ή ο ουρακοτάγκος έχουν κοινό πρόγονο. Ακριβώς τότε κάποιοι επιχείρησαν να διασταυρώσουν λύκο με σκύλο. Από όλες τις προσπάθειες που έγιναν και φημολογήθηκε ότι πέτυχαν, επιστημονικά αποδεκτές είναι μόνον τρεις. Μία στην Μοντάνα των ΗΠΑ, μία  στο Κεμπέκ του Καναδά και τέλος μία στην Κρακοβία της Πολωνίας. Και στις τρεις περιπτώσεις η θνησιμότητα των κουταβιών ήταν μεγάλη, όλα δε τα ζώα που γεννήθηκαν ήταν υβρίδια, δηλαδή ανίκανα να δώσουν απογόνους.
Παρόμοιες επιστημονικές προσπάθειες μετά το 1945 είχαν την ίδια κατάληξη. Αποδείχθηκε δηλαδή ότι κάποιες φυλές σκύλων και ο λύκος ή το τσακάλι ή το καγιότ ήταν ζώα που μπορεί να μοιράζονταν κοινή γενετική προέλευση αλλά, τουλάχιστον για 8 εκατομμύρια χρόνια, αυτά τα ζώα ακολούθησαν διαφορετικούς και τελείως μεμονωμένους δρόμους εξέλιξης. Πως άλλωστε μπορεί να εξηγηθεί η τεράστια ποικιλία των φυλών, μορφών και χαρακτηριστικών του σκύλου (Τσιουάουα, Άγιος Βερνάνδος, Μπασσέ, Μπορζόι κτλ) με την σχεδόν πλήρη έλλειψη αντιστοίχων διαφοροποιήσεων στον λύκο, παρά την μεγάλη γεωγραφική του εξάπλωση; Ακριβώς αυτή η ποικολία μορφών των σκύλων είναι και η ειδοποιός διαφορά που προήλθε επειδή το ταξίδι τους στο χρόνο ήταν μια ανορθόδοξη απόπειρα να συμβαδίσουν με έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει.