1. Δυσπλασία του Ισχίου

2.Δυσπλασία- Διάγνωση

3.Δισκοπάθειες στο σκύλο

1.Εμβολιασμός

2. Εχινόκοκκωση - Υδατίδωση

3. Διροφιλαρίωση

4.Λεϊσμανίωση

5.Πιροπλάσμωση

6.Ανθρωποζωονόσοι στην Ελλάδα

1. Το σύνδρομο διάτασης και στροφής στομάχου του σκύλου

2.Παθήσεις της Στοματικής κοιλότητας του σκύλου

3.Καρκίνος του μαστού στον θηλυκό σκύλο

4. Κρυψορχία

Λογότυποσ κυνοπαιδεία
English
Αρχική σελίδα
Επιστροφή στα άρθρα
Κτηνιατρικά άρθρα
copyright 2006-Cynopedia.com
ΚΙΝΗΤΙΚΑ (3)
ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ (6)
ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ (4)
Φυσιολογία του οίστρου του θηλυκού σκύλου

Θυρεοειδοπάθεια στο σκύλο

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Του ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Ι. ΚΟΝΤΟΥ
Διδάκτωρ Κτηνιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. & Τέως Επικ. Καθηγητής της Παθολογικής Κλινικής της.
Καθηγητής στην Εθν. Σχολή Δημόσιας Υγείας. Αντιπρόεδρος στο Δ.Σ. της Ελλ. Κτην. Εταιρείας
Oρισμός
Η Διροφιλαρίωση είναι νόσημα που οφείλεται στην παρουσία των ενήλικων σκωλήκων του νηματωδούς παρασίτου Dirofiralia immitis, στην καρδιά (δεξιά κοιλία και πνευμονική αρτηρία) και των προνυμφικών μορφών αυτών, των μικροφιλαρίων στο αίμα. Στις ενδημικές της νόσου περιοχές, συναντιέται συνήθως στο σκύλο και σπανίως στη γάτα.
Μετάδοση
Η μετάδοση του παρασίτου γίνεται έμμεσα με διαφορετικά είδη εντομοφάγων εντόμων στις διάφορες περιοχές, όπου αυτή συναντιέται, και κυρίως με είδη των γενών Aedes και Culex. Τα πρώτα μυζούν αίμα τις βραδινές ώρες, ενώ τα δεύτερα νωρίς το πρωί. Οι προσλαμβανόμενες ,κατά τη λήψη γεύματος από τα αιματοφάγα έντομα, μικροφιλάριες εξελίσσονται μέσα σε αυτά και καθίστανται λοιμογόνες ύστερα από 15 έως 20 μέρες. Έτσι στο επόμενο νύγμα, αυτές εισδύουν στους ιστούς του νέου θύματος και αφού περιπλανηθούν για 100 περίπου ημέρες και εξελιχθούν σε νεαρές ενήλικες μικροφιλάριες του πέμπτου σταδίου (L 5 προνύμφες), διαπερνούν τα αγγεία και εγκαθίστανται στη δεξιά καρδιά και στη πνευμονική αρτηρία.
Αιτιοπαθογένεια
Οι κλινικές εκδηλώσεις απορρέουν αφενός από τη μηχανική παρεμπόδιση του έργου της καρδιάς και αφετέρου από τις αλλοιώσεις που προκαλούνται (ενεργοποίηση λευκοκυττάρων – συσσώρευση αιμοπεταλίων) στο ενδοθήλιο και τον μυϊκό χιτώνα (πολλαπλασιασμός μυϊκών κυττάρων) της πνευμονικής αρτηρίας, γεγονός που οδηγεί σε χρόνια πνευμονική υπέρταση και στη δημιουργία ανευρυσμάτων στα αγγεία του πνεύμονα. Θα έλεγε λοιπόν κανείς ότι η διροφιλαρίωση είναι πρωτίστως μια πνευμονοπάθεια και δευτερευόντως μια καρδιοπάθεια. Γι’ αυτό και στις ακτινογραφίες του θώρακα είναι συνηθέστερες και πιο χαρακτηριστικές οι αλλοιώσεις στον πνεύμονα (αγγεία) από αυτές που μπορούν να διαπιστωθούν στην καρδιά. Παραπέρα ο θάνατος των ενηλίκων σκωλήκων και η διείσδυση τμημάτων του σώματος αυτών στις μικρότερες διακλαδώσεις της πνευμονικής αρτηρίας οδηγεί στη δημιουργία πολλαπλών εμβολών κυρίως στους διαφραγματικούς λοβούς του πνεύμονα με συνέπεια δραματικές κλινικές εκδηλώσεις (ξαφνική δύσπνοια, βήχας, αιμόπτυση ). Στην παθογένεια της νόσου, πέρα από τις επιπτώσεις από την παρουσία των ενήλικών σκωλήκων, φαίνεται ότι σημαντικές συνέπειες έχει και η παρουσία των προνυμφικών μορφών των μικροφιλαρίων στο αίμα. Οι μικροφιλάριες μπορεί κατ’ αρχή να εγκλωβιστούν σε διάφορα όργανα (οφθαλμός) ή να προκαλέσουν τη δημιουργία μικροκοκκιωμάτων (εγκέφαλος, ήπαρ, νεφροί, οφθαλμοί, δέρμα), με αντίστοιχες κλινικές εκδηλώσεις. Οι σημαντικότερες από τις εκδηλώσεις αυτές φαίνεται ότι αφορούν τους νεφρούς όπου προκαλούν βαριά – από ανοσοσύμπλοκα – σπειραματονεφρίτιδα και αιμοσφαιρινουρία, λόγω ενδοαγγειακής λύσης των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Κλινική εικόνα
Σε συντομία και με βάση την παθογένεια, οι κλινικές εκδηλώσεις απορρέουν από το κυκλοφορικό (συμπτώματα δεξιάς καρδιακής ανεπάρκειας), και από το αναπνευστικό (δύσπνοια, βήχας ξηρός, αιμόπτυση). Οι παραπάνω εκδηλώσεις γίνονται εμφανείς ύστερα από άσκηση του ζώου και η ένταση τους είναι σε συνάρτηση του αριθμού των ενήλικων σκωλήκων αλλά και της διάρκειας της παρασίτωσης. Ειδικότερα κατά την εξέταση του κυκλοφορικού μπορεί να διαπιστωθούν ταχυκαρδία με μείωση της έντασης των καρδιακών παλμών, αύξηση του δεύτερου τόνου, φυσήματα στο ύψος της τριγλώχινος, θετικός φλεβικός σφυγμός, αρρυθμίες και εκτακτοσυστολές. Με την εξέλιξη της νόσου κυριαρχούν τα συμπτώματα της δεξιάς καρδιακής ανεπάρκειας όπως η ηπατομεγαλία, ασκίτης και σπανιότερα υποδόρια οιδήματα
Λιγότερα συχνά μπορεί να παρατηρηθούν συμπτώματα και από άλλα συστήματα και συγκεκριμένα:

Από το νευρικό, κυρίως λόγω μικροεμβολών στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό, με αποτέλεσμα να παρατηρηθούν επιληπτοειδείς κρίσεις, ληθαργικότητα ή αταξία, ημιπληγία – παραπληγία
Από το μυϊκό, ισχαιμική μυοπάθεια που μπορεί να εκδηλωθεί ξαφνικά, χωλότητα ή αδυναμία και ψυχρότητα των οπίσθιων κυρίως άκρων ( θρομβοεμβολές
Από τους νεφρούς, έντονη πρωτεϊνουρία – αιματουρία λόγω σπερματονεφρίτιδας
Από το αίμα, αιμοσφαιριναιμία – αιμοσφαιρινουρία καθώς και διαταραχές της πήξης του αίματος (σύνδρομα διάσπαρτης ενδοαγγειακής πήξης - DIC) που εκδηλώνονται με επίσταξη, μέλαινα κτλ)
Από τους οφθαλμούς, παρουσία φιλαρίων στον πρόσθιο θάλαμο, ιριδικυκλίτιδα, υποπύον, ύφαιμα
Εκδηλώσεις από το δέρμα, κνησμώδης με μορφή οζιδίων δερματοπάθεια.
Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν είναι σπάνιο, ιδιαίτερα σκύλοι που φέρουν μικρό αριθμό ενηλίκων σκωλήκων, να παρουσιάζονται κλινικώς υγιείς για μεγάλο χρονικό διάστημα. Επίσης, σε ότι αφορά την προσβολή της γάτας, θα πρέπει να τονιστεί ότι παρουσιάζουν διαφορετική κλινική εικόνα από αυτή του σκύλου, ώστε να καθιστά σχεδόν αδύνατη την κλινική διάγνωση της νόσου και μάλιστα σε περιοχές όπου η νόσος συναντάται σποραδικά, όπως η δική μας.
Συγκεκριμένα σε γάτες με διροφιλαρίωση έχουν αναφερθεί:
Ξαφνικός θάνατος χωρίς να έχουν παρουσιάσει προηγουμένως κανένα σύμπτωμα
Οξεία συμπτώματα όπως δύσπνοια, εμετός, επιληπτοειδείς κρίσεις, διάρροια, τύφλωση
Σε χρόνια περιστατικά, βήχας, δύσπνοια, ανορεξία και χυλοθώρακας.

Ακόμα πρέπει να αναφερθεί ότι κατά τον ακτινολογικό έλεγχο στις γάτες, κατά κανόνα απουσιάζει η καρδιομεγαλία και το πιο πιθανό εύρημα είναι η διόγκωση της πνευμονικής αρτηρίας.
Κλινική διάγνωση
Σε ότι αφορά την κλινική διάγνωση, αυτή θα βασιστεί στο ιστορικό (εύκολη κόπωση, βήχας ξηρός, δύσπνοια), τα ευρήματα από την κλινική και ακτινολογική εξέταση, όπως φυσήματα, δεξιά καρδιομεγαλία, διόγκωση πνευμονικής αρτηρίας, ελικοειδής πορεία και διευρύνσεις των πνευμονικών αγγείων, ηπατομεγαλία , ασκίτης, και από τους νεφρούς, πρωτεϊνουρία – αιματουρία.

Εργαστηριακή διάγνωση
Σε ό,τι αφορά την κλινική διάγνωση, με βάση όχι την παρουσία των μικροφιλαρίων στο αίμα, μπορούν να λεχθούν τα εξής:

Η εντόπιση με το κοινό μικροσκόπιο μικροφιλαρίων στο περιφερικό αίμα και με βάση την εμπειρία μας, αλλά και τα επιδημιολογικά δεδομένα, σε πολύ λίγες περιπτώσεις σημαίνει μόλυνση από Dirofilaria immitis. Συνήθως οι σκύλοι προσβάλλονται από άλλες φιλάριες όπως η Dimetalonema reconditum και D. Grassii, καθώς και η Dirofilaria repens. Τα παράσιτα αυτά θεωρούνται μη παθογόνα για το σκύλο.
Η απουσία μικροφιλαρίων στο περιφερικό αίμα δεν αποκλείει την ύπαρξη ενήλικων σκωλήκων στη δεξιά καρδιά και επομένως ο σκύλος να πάσχει από διροφιλαρίωση. Η μορφή αυτή της διροφιλαρίωσης ονομάζεται «φρούδα» διροφιλαρίωση (Occult Heartworm Infection), και μπορεί να συναντηθεί στις διάφορες ενδημικές περιοχές από 5% έως και 30% των περιπτώσεων διροφιλαρίωσης του σκύλου, ενώ αποτελεί τον κανόνα στη διροφιλαρίωση της γάτας.
Η ταυτοποίηση των μικροφιλαρίων (π.χ. μέθοδος Knott )αποτελεί σχετικά καλή μέθοδο επιβεβαίωσης της κλινικής διάγνωσης, πρέπει όμως να τονιστεί ότι όχι σπάνια το θετικό κυρίως αποτέλεσμα μπορεί να είναι λανθασμένο.

Ορολογική διάγνωση
Από τις ορολογικές δοκιμές αξιόπιστες είναι εκείνες που ανιχνεύουν κυκλοφορούν αντιγόνο των ενήλικων σκωλήκων και όχι αυτές που ανιχνεύουν αντισώματα κατά των φιλαρίων.
Η ορολογική διάγνωση είναι τελείως αναγκαία στις περιπτώσεις που εντοπίζονται μικροφιλάριες στο περιφερικό αίμα (φρούδα διροφιλαρίωση).
Η απουσία μικροφιλαρίων σημαίνει:

Παρουσία ενήλικων μόνο του ενός γένους (μόνο αρσενικά ή μόνο θηλυκά)
Παρουσία αρσενικών και θηλυκών πριν αρχίσει η αναπαραγωγή τους (έντονη παρασίτωση – πρώιμη νόσος)
Περιπτώσεις που χορηγούνται μικροφιλαριοκτόνα φάρμακα ή που προηγήθηκε θεραπεία κατά των ενηλίκων που δεν τα εξόντωσε όλα, αλλά τα κατέστησε ανίκανα να αναπαραχθούν
Οι μικροφιλάριες βρίσκονται σε πολύ μικρό αριθμό, γιατί καταστρέφονται από τους αμυντικούς μηχανισμούς του ξενιστή
Πρέπει να επισημανθεί ότι στην τελευταία αυτή περίπτωση διροφιλαρίωσης, οι επιπτώσεις τόσο στο αναπνευστικό (πνευμονίτιδα λόγω αλλεργικών φαινομένων), όσο και στους νεφρούς (σπειραματονεφρίτιδα από ανοσοσύμπλακα) είναι και οι πιο σοβαρές.

Επίλογος
Η διροφιλαρίωση του σκύλου παλαιότερα σπάνια συναντιόνταν στη χώρα μας Τα τελευταία 15 χρόνια τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται. Συχνότερη είναι η εμφάνιση της σε περιοχές της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας, με τάση εξάπλωσης προς τις νοτιότερες περιοχές της χώρας όπου εντοπίζονται κάθε μέρα και συχνότερα αυτόχθονα περιστατικά. Ειδικότερα, κρούσματα εντοπίζονται σε κυνηγετικούς σκύλους που ενώ διαβιούν π.χ. στην Αττική, συχνά μετακινούνται προς βορρά. Έτσι σε περιπτώσεις που παρουσιάζουν εύκολη κόπωση, βήχα ή κυκλοφορικές διαταραχές, θα πρέπει μέσα στη διαφορική μας διάγνωση να συμπεριλάβουμε εξαρχής και την Διροφιλαρίωση